|
 ‘Koning der Eeuwen’.
Aspecten van tweeduizend jaar pausgeschiedenis tussen tijd en eeuwigheid
MA-cursus Koninklijk Nederlands Instituut te Rome
INSCHRIJVINGSDATUM REEDS VERSTREKEN
7-22 april 2010
Docenten
prof. dr. P.J.A.N. Rietbergen (Radboud Universiteit Nijmegen)
dr. J.P. de Valk (KNIR), met medewerking van overige stafleden van het KNIR.
Doelgroep en studielast
De cursus is bestemd voor studenten in de mastersfase in een van de
Geestes- of Sociale Wetenschappen. Aantoonbare belangstelling voor
religie- of cultuurgeschiedenis strekt tot aanbeveling.
Studenten dienen zelf, in overleg met hun examencommissie, af te
spreken of de door het KNIR geadviseerde cursuswaardering van 5 ects
voldoet aan de normen van hun opleiding.
Inhoud
‘Aan U o Koning der eeuwen, aan U zij de zegekroon.
Onsterflijk schittert uw glorie door alle haat en hoon!
De volkeren verdwijnen, maar luider klinkt het lied: de wereldzon blijft schijnen, haar glansen sterven niet.’
Zo luidde de aanhef van de Pius-cantate die de Nederlandse geestelijke
en politicus Herman Schaepman in 1871 aan de paus opdroeg. Ruim een
eeuw later lijkt het erop dat Schaepman gelijk had. Het pausdom blijkt
een overlever: taai, flexibel en met een ongewoon aanpassingsvermogen.
De paus is sinds lang de oudste soeverein van Europa en de kerk die hij
als leider bestuurt, is de oudste nog bestaande instelling.
In al die jaren zijn de aanspraken van de ‘Plaatsvervanger van Jezus
Christus op aarde’ wel aangepast, maar in wezen weinig veranderd en
nauwelijks verminderd. En de mythische beeldvorming rond het pausschap
is heel oud en nooit volledig verdwenen, zoals de thrillers van Dan
Brown en zijn vele epigonen laten zien.
Hoe is de bisschop van Rome ‘Paus’ geworden en wat waren zijn
voorbeelden? Was Petrus inderdaad ‘de eerste paus’? Wat maakt het ambt
tot zo’n langlopende evergreen? Hoe moeten we de continuiteit van het
het ambt beoordelen? Waar komen de aanspraken van het pausschap vandaan
en waarop werden ze gebaseerd? Wat was de relatie tussen pretentie en
werkelijkheid, tussen beeld en zelfbeeld? Hoe kwamen de pauselijke
machtsaanspraken tot uitdrukking in kerken, grafmonumenten,
residenties, schilderingen of rituelen?
Op dit soort vragen gaat de cursus in die aan het KNIR wordt gegeven
van 7 tot 22 april 2010. We volgen de lange geschiedenis van het
pausdom aan de hand van de steekwoorden: ‘universele aanspraken’ en
‘representatie’ en proberen via de ups en downs tot een bepaling van de
succesfactor te komen. Geen plaats is daarvoor beter geschikt dan Rome,
een stad die onder pauselijk bewind in belangrijke mate haar vorm heeft
gekregen en waar de pauselijke geschiedenis op straat ligt. [programma koning der eeuwen]
Opzet
De cursus zal de bovenstaande vragen vooral aan de hand van concrete
voorbeelden behandelen. Zij bestaat voor een deel uit algemene
colleges, maar vooral gaan we in Rome en omgeving een aantal plekken
bezoeken die de aanspraken en de representatie van het pausschap in de
loop van zijn lange geschiedenis exemplarisch illustreren. De
deelnemers bestuderen vooraf een hoeveelheid opgegeven literatuur en
schrijven daarnaast een essay over een zelfgekozen onderwerp binnen het
cursusthema.
Het KNIR verleent aan de deelnemers een tegemoetkoming in de reiskosten
en gratis onderdak in groepskamers op het Instituut. Toegangskaartjes
en excursiekosten worden eveneens door het instituut betaald.
Toelating
Tot de cursus worden maximaal tien deelnemers toegelaten. Het
Koninklijk Nederlands Instituut zal de deelnemers selecteren op grond
van hun schriftelijke motivatie voor deelname, aansluiting op
studie(plannen) en tot dusverre behaalde studieresultaten.
Inschrijving
Gegadigden moeten het ingevulde aanmeldingsformulier_koning der eeuwen_voorjaar 2010 per
e-mail indienen vóór 20 februari 2010. U krijgt een
ontvangstbevestiging. De berichten van toelating worden begin maart
2010 per e-mail en brief verzonden.
Informatie
Hans de Valk, tel. 0039.06.326.962.31, mail [
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it
]
Peter Rietbergen, tel. 024.361.2944, mail [
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it
]
|
