In het Vaticaans archief vond Hans de Valk, medewerker Geschiedenis van het KNIR, onlangs drieduizend Nederlandse kranten uit de zeventiende en achttiende eeuw. Dat zo’n vondst van belang kan zijn, lijkt niet meteen voor de hand te liggen. Wat staat er anders in oude kranten dan oud nieuws? Maar voor historici, kunsthistorici, sociologen, politicologen en anderen is dat oude nieuws een geweldige bron van onderzoek, een bron die tot dusver wel veel geduld en uithoudingsvermogen vergde. Dat gaat veranderen. De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag werkt sinds enige tijd aan een project van reusachtige omvang, de ‘Databank Digitale Dagbladen’ . De Vaticaanse vondst wordt een onderdeel van dit KB-project. Doel hiervan is namelijk een ruime selectie uit de zevenduizend verschillende krantentitels die sinds 1618 in Nederland zijn verschenen, via internet toegankelijk te maken en verder te ontsluiten. Het gaat om vele miljoenen pagina’s. De eerste twee eeuwen zijn daarvan naar omvang een bescheiden, maar wel bijzonder onderdeel.

Hier bevat in het fonds Segreteria di Stato de reeks Avvisi (‘Nieuwsberichten’) franstalige Nederlandse kranten uit deze periode, verspreid over enkele tientallen archiefbanden. Vooral de jaren 1696-1709 zijn goed vertegenwoordigd. Er zijn afleveringen te vinden van onder meer de Gazette d’Amsterdam, de Gazette de Rotterdam en de Nouvelles Extraordinaires de Divers Endroits, de bekendste krant, die in het buitenland simpelweg de Gazette de Leyde heette. Het gaat hier om unieke exemplaren. Zij leveren bovendien een bijdrage aan het onderzoek elders, in het bijzonder in Frankrijk, waar dergelijke kranten worden bestudeerd als een belangrijke, transnationale bron voor de geschiedenis van de Verlichting (zie onder andere http://gazettes18e.ish-lyon.cnrs.fr/?node=index).

Hans de Valk heeft de afgelopen maanden de kranten nader bestudeerd en geïnventariseerd. Zo kunnen ze de komende tijd digitaal worden gefotografeerd om in de Haagse databank te worden opgenomen. De directie van het Vaticaans archief heeft haar volledige medewerking toegezegd en het fotolaboratorium van het ASV is zojuist aan het werk begonnen.

12.12.2008