Hans de Valk PDF Afdrukken E-mail

Naam

Functie

Contact

Dr. Hans de Valk

Hoofd afdeling Geschiedenis

e-mail   : Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken
tel.        : 06.326962.31
 

fotohdv

Onderzoek

Wereldwijd is Rome een van de grootste bewaarplaatsen van historische bronnen. Die bronnen hebben niet alleen betrekking op Rome of Italië: de kerkelijke archieven bestrijken de hele wereld. Op de activiteiten van de katholieke kerk als supranationale en globale organisatie concentreert zich mijn onderzoek in Rome, vooral voor de jaren na 1918, waarvan het archiefmateriaal tot 1939 sinds kort toegankelijk is. In concreto houd ik mij bezig met een drietal thema’s:

• Nederlandse geschiedenis: onderzoek van de Vaticaanse bronnen betreffende Nederland in de jaren van het Interbellum (1918-1940). Op diverse aspecten van deze politiek, religieus en cultureel belangrijke periode in de Nederlandse geschiedenis kunnen zij nieuw licht werpen.

• Buiten-Europese missiegeschiedenis: in samenwerking met twee andere Nederlandse onderzoekers richt het onderzoek zich in eerste instantie op de figuur van kardinaal Willem van Rossum, die de Vaticaanse missie-organisatie leidde tussen 1918 en 1932 en in die periode het kerkelijke beleid volledig omboog. In het kader van een project van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis zal ik tevens onderzoek doen naar in Rome aanwezige bronnen van belang voor de geschiedenis van de Nederlandse missie en zending in de periode 1800-1960.

• Geschiedenis van de Romeinse curie in de negentiende en twintigste eeuw: het onderzoek richt zich met name op enkele bestuurshervormingen en pogingen daartoe tussen 1910 en 1967.


Projecten 2008- : ontsluiting van de archivalia in de Vaticaanse archieven van belang voor de geschiedenis van Nederland, 1914-1939.

2007- : biografie van kardinaal Willem van Rossum (1854-1918). Samenwerkingsproject met dr. V. Poels (RU Nijmegen) en dr. Th. Salemink (UvT.

2006- : opzet van en medewerking aan het project ‘Repertorium van Zendings- en Missiearchieven, 1800-1960’ (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag).

2006-2007: opzet van en medewerking aan het project ‘Ontsluiting en uitgave van documenten betreffende commissies voor grondwetsherziening, 1883-1983’ (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag)

2003-2006: uitgave van de dagboeken van P.J.M. Aalberse, 1891-1947 (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag)

1999-2003: repertorium van gedrukte Nederlandse egodocumenten, 1813-1914 (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag).

1998-2002: Reconstructie van de rapportage van de Nederlandse Centrale Inlichtingendienst, 1919-1940, coördinatie en afwerking van het project (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag).

1988-1992: uitgave van de dagboeken van Willem Hendrik de Beaufort, 1874-1918 (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/NWO, Den Haag)

1976-1994, 2002: ontsluiting en publicatie van archivalia van belang voor de Nederlandse geschiedenis in de kerkelijke archieven te Rome (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis/ NWO, Den Haag)


 Recente Publicaties (sinds 1990)
 1. Boeken
Dagboeken van P.J.M. Aalberse, 1902-1947. Den Haag: Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, 2006. [met A.C.M. Kappelhof]

Archivio della Nunziatura Apostolica in Olanda, 1792-1935. Inventario e ricostruzione. Vaticaanstad: Archivio Segreto Vaticano, 2005.

Institutum Neerlandicum MCMIV-MMIV. Honderd jaar Nederlands Instituut te Rome. Hilversum: Verloren, 2004. [met Hans Cools]

Raadsman achter de troon. Dagboekaantekeningen van jhr. mr. J.W.M. Schorer, vice-president van de Raad van State, 1896-1903. Hilversum: Verloren, 2002.

Roomser dan de paus? Studies over de betrekkingen tussen de Heilige Stoel en het Nederlands katholicisme, 1815-1940. Nijmegen: Valkhof Pers, 1998.

Romeinse bescheiden voor de geschiedenis der Rooms-katholieke kerk in Nederland, 1842-1914. Archiefwijzer van Romeinse archivalia. Den Haag: Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, 1996.

Rijks Geschiedkundige Publicatiën, Grote Serie, nrs. 230-231.Dagboeken en aantekeningen van Willem Hendrik de Beaufort 1874-1918. Den Haag: Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, 1993. Rijks Geschiedkundige Publicatiën, Kleine Serie, nrs. 73-74. [met M. van Faassen]

Romeinse bescheiden voor de geschiedenis der Rooms-katholieke kerk in Nederland 1727-1831. Deel IV. Inventaris van Romeinse archivalia betreffende het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden 1813-1831. Den Haag: Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, 1991. Rijks Geschiedkundige Publicatiën, Grote Serie, nrs. 215-216.

 2. Artikelen

‘Distance and attraction: Dutch Aristocracy and the Political Right Wing’[1918-1940], in: Karina Urbach (red.), European Aristocracies and the Radical Right, 1918-1939 (Oxford: OUP, 2007), 73-88.

‘Een “Repertorium van Nederlandse zendings- en missie-archieven” (ca. 1800-1960)’ , Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, nr. 66 (2007), 3-16 [met Gerrit de Graaf]

‘Het graf van de laatste koning van Rome. De totstandkoming van de kapel van Pius IX in de basiliek van S. Lorenzo buiten de Muren, 1878-1892’, Amore Romae. Bulletin voor de Vrienden van het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome, 7 (2005), 41-70

‘History Canonized. The Martyrs of Gorcum between Dutch Nationalism and Roman Universalism (1864-1868)’, in: Johan Leemans (ed.), More than a Memory. The Discourse of Martyrdom and the Construction of Christian Identity in the History of Christianity (Leuven /Parijs/Dudley, Ma.: Peeters, 2005), 373-393

‘A Diplomatic Disaster. The Exclusion of the Holy See from the 1899 Hague Peace Conference’, in: Vincent Viaene (ed.), The Papacy and the New World Order. Vatican Diplomacy, Catholic Opinion and International Politics at the Time of Leo XIII, 1878-1903 (Leuven: Leuven University Press, 2005), 434-452

‘Een roomse blik op het Nederlandse protestantisme in 1900. Een Vaticaanse enquête naar “protestantse propaganda” en de antwoorden daarop’, Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, nr. 62 (juni 2005), 2-19

‘Reis naar het middelpunt van de aarde. De beleving van Rome in katholieke reisgidsen en reisverhalen rond het heilig Jaar 1950’, in: Theo Clemens, Paul Klep, Lodewijk Winkeler (red.), Moeizame moderniteit. Katholieke cultuur in transitie. Opstellen voor Jan Roes (1939-2003) (Nijmegen: Valkhof Pers, 2005), 184-211.

‘A World apart? Religious Orders and Congregations in the Netherlands in the Nineteenth and Twentieth Centuries’, in: Jan De Maeyer, Sofie Leplae & Joachim Schmiedl (red.), Religious Institutes in Western Europe in the 19th and 20th Centuries. Historiography, Research and Legal Position (Leuven: Leuven University Press, 2004), 135-162 [met Jan Roes]

‘Groen van Prinsterer en ‘Rome’. Aanzetten voor een electronisch onderzoek’. In: J. de Bruijn en G. Harinck (red.), Groen van Prinsterer in Europese context (Hilversum: Verloren, 2004), 95-100

‘Een nieuwe Romeinse bron aangeboord. Een teruggevonden deel van het archief van de Haagse internuntiatuur (1792-1922)’. Trajecta, tijdschrift voor de geschiedenis van het katholiek leven in de Nederlanden 11 (2002) 302-316‘

Meer dan een plaats. De keuze van Utrecht als aartsbisdom in 1853’, in: J. Vis en W. Janse (red.), Staf en storm. Het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland in 1853: actie en reactie (Hilversum: Verloren, 2002), 37-63

‘A Struggle behind the Scenes. The Failure of the Black International in the Netherlands (1870-1876)’, in: Emiel Lamberts (red.), The Black International/L'Internationale noire 1870-1878. The Holy See and militant Catholicism in Europe/Le Saint-Siège et le Catholicisme militant en Europe (Brussel-Rome: Institut historique belge de Rome, 2002), p. 387-408

‘Tra isolamento ed integrazione. Il cattolicesimo politico e sociale in Olanda (secc. XIX-XX)’, in: Luciano Vaccaro (red.), Storia religiosa di Belgio, Olanda e Lussemburgo (Milaan: Centro Ambrosiano, 2000), II, p. 513-542 

‘Het Nederlands Instituut te Rome. Een historische rondleiding’. Spiegel Historiael 34(1999), p.105-112.

‘Nederlandse katholieken in een overgangstijdperk. Omslag en terugslag in de jaren 1780-1830’. Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden 112 (1997), 487-501

‘Caught between Modernism, Pillarization and Nationalism: Dutch Liberals and Religion in the Nineteenth Century’. In: M. Wintle en S. Groenveld red., Under the sign of liberalism: varieties of liberalism in past and present (Zutphen: Walburg Pers, 1997), 102-115.

‘Nationale of pauselijke helden? De heiligverklaring van de Martelaren van Gorcum in 1867’. Trajecta, tijdschrift voor de geschiedenis van het katholiek leven in de Nederlanden 6(1997) 139-155.

Beschrijving van een aantal stukken afkomstig van mgr. dr. B.J. Eras (1876-1952), procurator van het Nederlands episcopaat te Rome (1908-1949) en rector van het Pontificio Collegio Olandese (1931-1952). Rome: Collegio Pontificio Olandese, 1994. 23 blz.

‘Kardinaal W.M. van Rossum en het 'integralisme' in Nederland. Documenten uit de jaren 1912-1914’. Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, nr. 40 (1994) 37-89.

‘Italië in stukken. De negentiende-eeuwse archieven en de maakbaarheid van het verleden’. Incontri 8(1993) 7-15.

‘From Shepherd to King. Changes in the Image and the Position of the Papacy among the Dutch Catholics in the Nineteenth Century’, in: P.J. van Kessel (red.), The Power of Imagery. Essays on Rome, Italy and Imagination (Rome: Apeiron, 1992), 231-246, 324-328

‘La fondazione e i primi vent’anni dell’Istituto Olandese a Roma, 1893-1924’. In: Paolo Vian (red.), Speculum Mundi. Roma centro internazionale di richerche umanistiche (Rome: Presidenza del consiglio dei ministri, Dipartimento per l'informazione e l'editoria, 1992), 300-313

‘Landsvader en landspaus? Achtergronden van de visie op kerk en school bij koning Willem I (1815-1830)’. In: C.A. Tamse en E. Witte red., Staats- en natievorming in Willem I's koninkrijk, 1815-1830 (Baarn, 1992), 76-97.

‘Italian refugees in the Netherlands during the Restoration’. In: L'Emigration politique en Europe aux XIXe et XXe siècles (Rome: Ecole Française de Rome, 1991), 191-204. Collection de l'Ecole Française de Rome, 146. [met A.F. van de Sande]

‘Eene geschiedenis door bescheiden. De Gedenkstukken van Colenbrander nader beschouwd’. Theoretische Geschiedenis 17(1990) 411-431.

 Curriculum Vitae
Met als hoofdvakken nieuwe en contemporaine geschiedenis ben ik in 1972 afgestudeerd aan de Katholieke Universiteit te Nijmegen, waar ik ook promoveerde. Ik was enkele jaren aangesteld aan de KUN als medewerker aan een gedenkboek bij het 50-jarig bestaan van de universiteit, en tussen 1974 en 1976 als onderzoeksassistent aan het Nederlands Instituut te Rome. Sindsdien ben ik als (senior-)onderzoeker verbonden aan het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag, een NWO-instituut gespecialiseerd in de ontsluiting en uitgave van historische bronnen. Ik heb daar aan een aantal verschillende onderzoeksprojecten gewerkt. De resultaten zijn uitgegeven in gedrukte en meer recent ook in digitale vorm. Het omvangrijkste project was de ontsluiting van het kerkelijke bronnenmateriaal in Rome van belang voor de Nederlandse geschiedenis van de negentiende en vroege twintigste eeuw. In verband daarmee werkte ik veel in de Vaticaanse archieven. In 1995 werd ik voor drie jaar gedetacheerd aan het NIR als hoofd van de historische afdeling. Van 2000-2006 was ik bij het ING afdelingshoofd en lid van het MT.